FUD: Fear, Uncertainty, Doubt. Een terugblik op de mensenketting tegen Tihange vijf jaar geleden

5 jaar geleden vandaag. De mensenketting van Aken, via Maastricht naar Luik. Dit om te protesteren dat Tihange moest sluiten, omdat deze onveilig zou zijn vanwege ‘haarscheurtjes’ in het reactorvat.

We werden voorgelogen, bang gemaakt. WISE, de anti-kernenergie lobbygroep, speelde vol in op de angst van mensen voor een ‘tweede Tsjernobyl’ om zoveel mogelijk publieke druk op te bouwen om de centrale te sluiten.

Vijf jaar later liggen de kaarten er anders bij: Tihange bleek helemaal geen ‘haarscheurtjes’ te hebben. Dit is door meerdere partijen grondig onderzocht en onafhankelijk van elkaar bevestigd. Inmiddels blijkt ook dat het harder gaat met klimaatverandering dan eerder gedacht en dat we echt alles op alles moeten zetten om naar nul CO2 te gaan.

De oorlog in Oekraïne zette de Belgische regering uiteindelijk aan tot een heroverweging. Doel-4 en Tihange-3 blijven draaien tot 2035, de andere vijf reactors sluiten van 1 oktober aanstaande tot en met 1 december 2025. Niet het klimaat, maar de actuele realpolitik van energierekeningen ivm de gasprijs houdt de laatste twee langer open.

En het klimaat? Dat zal de Belgische regering een rotzorg zijn. Nee, ze zetten juist in op zon en wind gestut door twee nieuwe gascentrales. Hetzelfde beeld als in Duitsland: van CO2-vrije stroom naar nog decennia afhankelijk blijven van de fossiele industrie.

WISE beweerde in haar campagne dat Tihange door haar ‘economische levensduur’ zou zijn. Niets in minder waar. De eerste reactor op de centrale, Tihange-1 werd op 1 oktober 1975 in gebruik genomen. De nieuwste reactor, Tihange-3 op 1 september 1985. Deze zogeheten PWR reactors zijn gebouwd op minimaal 60 jaar en kunnen mits goed onderhouden (en dat zijn ze) ook 80 jaar mee. Dat ze na 40 a 50 jaar buiten gebruik worden gesteld is een gotspe.

Ook toonde WISE een kaartje waarin een Tsjernobyl-scenario werd getoond en een radioactieve wolk tot aan Groningen werd voorgespiegeld. Een leugen die inspeelt op je angst en onwetendheid van kerncentrales. De kerncentrales in Doel en Tihange zijn allemaal PWR centrales, een fundamenteel ander en (extreem) veel veiliger ontwerp dan de RBMK reactor in Tsjernobyl. Een Tsjernobyl scenario is simpelweg niet mogelijk.

Ook praatte WISE graag over het ‘afvalprobleem’. Ze beweerde, en ik heb dat nog specifiek gevraagd aan Peer de Rijk toen, dat er geen oplossing was voor de oude brandstofstaven die in koelbaden liggen. Er werd gedaan alsof men bij Engie, de eigenaar van de Belgische kerncentrales, dacht dat deze staven tot in het oneindige in deze baden zouden liggen.

Ook dit is een leugen. De oude staven, nadat ze vier a vijf jaar in een reactor hebben gezeten, koelen eerst een jaar of vijf af in zo’n bad, waarna ze luchtgekoeld worden in grote betonnen vaten. Hier blijft het in principe inert, doet het niets. Maar met toekomstige vierde generatie reactors kunnen we dit ‘afval’ (dat voor 95% bestaat uit brandstof) verder gebruiken. Het uiteindelijke echte afval is hiervan uiteindelijk een kleine fractie dat we 2 a 3 eeuwen moeten opslaan.

We zijn in 2017 voorgelogen. Laten we nu inzetten op verstandige keuzes voor de toekomst. Te beginnen met het openhouden van alle zeven kernreactors in België, die het land voor bijna 40% voorziet van CO2-vrije elektriciteit.