Kernenergie is héél duurzaam

Afgelopen woensdag publiceerde Trouw een stuk van Boelie Elzen, Rob Geerts en Wim Smit waarin werd beweerd dat kernenergie niet duurzaam zou zijn. Deze zogenaamde ‘specialisten’ op kernenergie bedienden zich echter van verschillende onjuistheden en onwaarheden. In reactie hierop heb ik onderstaand stuk geschreven en ga ik hierop in en pleit dat kernenergie juist de meest duurzame energiebron is die we kennen en bovendien niet kúnnen negeren.

De Trouwredactie had mijn stuk "met aandacht" gelezen, maar moest "selectief" zijn, zo kreeg ik te horen, en dus wordt dit stuk niet gepubliceerd. Deze kwaliteitskrant doet dus niet aan wederhoor. Heel jammer. Dan maar op mijn eigen website...

Het eerste puntje dat bijna en passant wordt genoemd, is dat we ons afhankelijk maken van diverse landen. Dit is echter het geval voor elke energiebron, zeker ook voor zonne- en windenergie, waar het productiemonopolie ligt in China. De Europese zonnepaneelindustrie is de afgelopen jaren weggevaagd en ook windenergiereus Vestas verkeert in moeilijkheden door de aanhoudende concurrentie. Met kernenergie hebben we, over de hele keten genomen, een geopolitieke troef in handen waarvan we niet afhankelijk zijn van autoritaire leiders uit oost of west.

Ten tweede wordt beweerd dat kernenergie veel meer CO2 zou uitstoten als je kijkt naar de hele keten, van mijnbouw tot berging. Our World in Data - dat zelf ook gerenommeerde bronnen gebruikt zoals IPCC, Sovacool, UNECE en UNSCEAR - maakt korte metten met dit idee. Het is juist zonne-energie dat bijna tien keer meer CO2 uitstoot en ook windenergie stoot het dubbele uit. Hier zeg ik overigens meteen bij dat dit nog steeds kleine fracties zijn ten opzichte van fossiele energie.

Dan komt het derde argument, een gelegenheidsargument en een variatie van “het komt te laat”. Dit is een irrelevant argument vanwege het eenvoudige feit dat we niet genoeg hebben aan zon en wind alleen, en gek genoeg hoor ik dat argument zelden.

Om een gevoel te krijgen van de verhoudingen: Nederland gebruikt nu zo’n 900 TWh aan totale energie, een deel hiervan, zo’n 120 TWh, is elektriciteit. Ongeveer 300 TWh gaat naar de industrie, en dan vooral de chemische industrie, die deze energie consumeert in de vorm van proceswarmte. Alle huishoudens bij elkaar gebruiken zo’n 120 TWh energie, vooral gas.

Nederland plant voor 70 GW aan windturbines op zee in 2050. Volgens de laatste wetenschappelijke inzichten levert dit in totaal zo’n 215 TWh elektriciteit op. Daarnaast zet de overheid, via het Nationaal Plan Energiesysteem, in op 140 TWh aan zonneweides en 35 TWh aan windenergie op land. De snelle rekenaar merkt op dat dit bij elkaar geen 900 TWh oplevert.

De keuzes dringen zich dan vanzelf op: we importeren grote hoeveelheden dure energie van buiten Europa (hoe zat dat ook alweer met die geopolitieke afhankelijkheid, heren?), we doeken de industriële sector grotendeels op (de chemische industrie voorop), of we zetten in op een stevige zwik kernenergie.

En hier ben ik het met de heren eens: vier kerncentrales is véél te weinig. Dit is bij elkaar 6,5 GW als we voor het grootste model kiezen. Uit de geschetste cijfers blijkt dat we eerder moeten inzetten op 40 GW aan kernenergie, willen we de economische basis behouden die we nu hebben, op een schone en duurzame manier.

Tot slot nog de nabrander dat het allemaal te duur is. In het Westen kosten grote centrales zo’n 30 miljard euro per stuk, lezen we. Dat mag zo zijn, maar ze gaan vervolgens wel zo’n 80 jaar mee. Dit levert uiteindelijk veel goedkope energie op.

Bovendien heeft de overheid recent nog een tender uitgeschreven voor het windpark op zee IJmuiden Ver Gamma-A, van 1 GW, waar een subsidie voor beschikbaar is gemaakt van maar liefst 4 miljard euro. Dit brengt wind-op-zee per kWh op hetzelfde prijsniveau als nieuwe kerncentrales in het Westen, alleen gaan deze vervolgens geen 80 jaar mee en is de peperdure infrastructuur niet inbegrepen.

Kernenergie is dus héél duurzaam en verdient serieus genomen te worden in het publieke debat. Daarbij horen geen schijnargumenten en onwaarheden meer.

Emil Jacobs is betrokken bij stichting e-Lise, een organisatie die zich belangeloos inzet voor publieksvoorlichting met betrekking tot kernenergie. Hij werkt niet in de nucleaire sector.

Wat ik nog had willen vertellen

De ruimte in zo'n opiniestuk is zeer beperkt, slechts iets van 600 woorden. Daardoor kon ik enkel reageren op wat de schrijvers in hun stuk beweerden. Wat mij ook stoorde was hun erg beperkte begript omtrent "duurzaamheid".

Daarom wil ik hier nog kort stilstaan bij duurzaamheid op twee andere manieren buiten CO2-uitstoot:

1. Kernenergie vereist, over haar hele levenscyclus, ongeveer 100x minder materiaalgebruik ten opzichte van zonne- en windenergie. Dit heeft directe gevolgen voor mijnbouw in (met name) de derde wereld, en de daarbij behorende vervuiling en sociale uitbuiting. Gek genoeg hoor ik anti's nooit hierover.
2. Omdat kernenergie dus véél minder grondstoffen verbruikt, is de toxiciteit en kankerverwekking over de gehele levenscyclus ook de laagste van vrijwel alle energiebronnen. Incluis zonne- en windenergie. Ik wijs daarvoor graag naar figuur 41 en 42 van dit rapport van de VN.

Waardeer je dit gratis artikel? Steun me met een eenmalige donatie of abonneer je zodat je alle content ziet. Dankjewel!